Her ne kadar da ülkemizdeki yasal mevzuat Avrupa ülkeleri ve diğer dünya ülkeleri ile ayni olmasa da, dünyada Ombudsman’ın en önemli görevlerinden bir tanesi insan haklarını korumak ve devletin organlarının insan haklarına uygun hareket edip etmediğini denetlemektedir. Bu bağlamda , Güney Kıbrıs Ombudsman Dairesi, insan haklarının uygulanmasını sağlamak için ayrı bir insan hakları birimi oluşturmuştur.
İnsan haklarını korumanın ve bu hakların uygulanmasının sağlanmasının her insanın görevi olduğu düşüncesindeyim. Bu nedenle 17 Mayıs Uluslararası Homofobi ve Transfobi Karşıtlığı Günü çerçevesinde, gerek farkındalık yaratmak, gerek ise toplumsal bilinç kazandırmak adına, toplumumuzda bulunan LGBTİ bireylerin günlük yaşamlarında karşılaştıkları insan hakları ihlallerini ve sosyal sorunların tartışılması gerektiği düşüncesindeyim. Fasıl 154 Ceza Yasası’nda yapılan tadilatlar sonucunda eşcinsel ilişkinin suç olmaktan kaldırılması olumlu bir gelişme olsa da, bu gelişme toplumumuzda yer alan LGBTİ bireylere yönelik insan hakları ihlallerini, ötekileştirmeyi ve nefret suçlarını ortadan kaldırmış değildir. Yine Fasıl 154 Ceza Yasası’nda Cinsiyete, Cinsel Yönelime veya Cinsiyet Kimliğine Yönelik Zem ve Kadih suçu getirilmiş ancak bu yasa maddesi de toplumumuzdaki LGBTİ bireylere karşılık önyargıyı ve ayrımcılığı kaldırmaya yetmemiştir. Toplumumuzdaki LGBTİ bireyler, halen cinsel tercih ve cinsiyet kimlikleri nedeniyle ayrımcılığa maruz kalmakta, iş bulmakta zorlanmakta ve toplumdan dışlanmaktadırlar. Avrupa Birliği, LGBTİ bireylerin iş yerinde herhangi bir ayrımcılığa maruz kalmalarını engellemek maksadıyla 2000/78/EC sayılı Avrupa Birliği İş Eşitliği Çerçevesi Direktifini ( The Employment Equality Framework Directive) çıkarmış ve bu Direktif ile kişilerin iş yerinde engelleri, cinsel tercihleri, din veya inançları veya yaşları nedeni ile ayrımcılığa maruz kalmalarını engellemeyi hedeflemiştir.
Ülkemizde LGBTİ bireylerin yaşadığı bir diğer sorun ise trans bireylerin yasal olarak cinsiyet değiştirme hakkına sahip olmamalarıdır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bir çok kararında ve özellikle Kück kararında devletlerin trans bireylere cinsiyet değiştirme maksadıyla ameliyat olma şansını sağlamakla yükümlü olduğunu ve yine devletin kimlik belgelerinde değişen cinsiyeti tanıma yükümlülüğü olduğunu belirtmiştir. Ne yazıkki ülkemizdeki mevzuat trans bireylere cinsiyet değiştirme hakkı tanımadığı gibi, bu bireylerin ameliyat, tıbbi yardım ve diğer ihtiyaçları ile ilgili de herhangi bir düzenleme getirmemektedir.
LGBTİ bireylere yönelik ötekileştirme , nefret suçu, nefret söylemi ve ayrımcılığı kaldırmanın önemini tekrar vurgularken, 21 Mayıs Cumartesi günü saat 17.30’da Lefkoşa Dereboyu’nda Suitex önünde başlayacak olan onur yürüyüşünün bu ötekileştirmeyi, nefret söylemini ve ayrımcılığı kaldırma yönünde önemli bir adım olmasını dilerim.
Emine Dizdarlı
Yüksek Yönetim Denetçisi
(Ombudsman)