Sayın Orhan Kabataş, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde gerçekleştirilemeyen göz retinası yırtılması ameliyatını Türkiye Cumhuriyeti’nde yaptırmak zorunda kaldığını, bahse konu ameliyat masraflarının karşılanması için Sağlık Bakanlığı’na başvurduğunu ancak reddedildiğini, aynı durumundaki pek çok kişinin masraflarının karşılandığını ve kendisine ayrımcılık yapıldığını iddia ederek konunun Dairemiz tarafından soruşturulmasını talep etmiştir.
Yapılan başvuru üzerine konu, 38/1996 sayılı Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) Yasası kuralları çerçevesinde incelenmiş ve rapor hazırlanmıştır
Sayın Orhan Kabataş’ın başvurusu ile ilgili görüşü alınmak üzere dönemin Sağlık Bakanlığı Müsteşarına 17 Aralık 2025 tarihli ve OMB.0.00-08/00-25/204 sayılı yazımız gönderilmiştir. Dönemin Sağlık Bakanlığı Müsteşarı, 5 Ocak 2026 tarihli ve SAB.0.00-753/07-26/E.23 sayılı yazı ile görüşlerini tarafımıza iletmiştir.
Sayın Orhan Kabataş, 20 Ağustos 2025 tarihinde yaşadığı göz problemi sebebi ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde özel sektörde faaliyet gösteren iki farklı göz kliniğine başvurduğunu, kendisine zaman kaybetmeden ileri teknoloji cihazlar ile tetkik ve tedavi yapılabilecek olan Türkiye’ye gitmesinin önerildiğini ve aynı gün Türkiye’ye giderek tedaviye başladığını ve 21 Ağustos 2025 tarihinde ameliyat olduğunu ifade etmiştir.
Sayın Kabataş’ın 3 Eylül 2025 tarihinde Sağlık Bakanlığına dilekçe yaparak ameliyat için yaptığı ödemelerin karşılanmasını talep ettiği tespit edilmiştir. Dönemin Sağlık Bakanlığı Müsteşarı Sayın Kabataş’ın dilekçesini değerlendirmek üzere 5 Eylül 2025 tarihli ve SAB.0.00.-25/69/F sayılı yazı ile İtiraz Kurulunu toplantıya çağırmıştır. İtiraz Kurulu 12 Eylül 2025 tarihinde yapmış olduğu toplantıda 74/25 sayılı Sağlık Kurulu Kararı ile Sayın Kabataş’ın masraflarının ödenmesini uygun görmemiştir. Dönemin Sağlık Bakanlığı Müsteşarı, 13 Ekim 2025 tarihli ve SAB.0.00-25/69/F62 sayılı yazı ile Sayın Kabataş’a dilekçesinin sonucunu bildirmiştir.
Dönemin Sağlık Bakanlığı Müsteşarı Dairemize gönderdiği cevap yazısında, retina yırtılması vakalarında tıbbi gereklilikler çerçevesinde en geç on gün içerisinde cerrahi müdahale yapılması gerekliliğini ve bu sürenin hastalığın seyrine göre hekim değerlendirmesiyle belirlendiğini kaydetmiştir. Dönemin Sağlık Bakanlığı Müsteşarı, gözde retina yırtılması gibi durumlarda yurtdışına sevk işlemlerini mevzuat çerçevesinde ve tıbbi zorunluluk bulunması halinde en kusa sürede başlatıldığını, resmî tatil günleri ve/veya hafta sonu tatillerinde meydan gelen vakalarda da hizmetin sürekliliği ilkesi doğrultusunda sevk sürecinin gecikmeksizin yürütüldüğünü ifade etmiştir.
Dönemin Sağlık Bakanlığı Müsteşarı, Sayın Kabataş’ın yurtdışı tedavi masraflarının karşılanmama sebebi olarak “ Sayın Orhan Kabataş’ın yurtdışı masrafları 12.09.2025 tarihli İtiraz Kurulu toplantısında değerlendirilmiştir. Yapılan incelemede; söz konusu tedavinin yurtdışında gelişen ani ve acil bir durum sonucu ortaya çıkmadığı, hastanın kurul sevki olmaksızın ve kurula başvurmadan kendi kararı ile yurtdışına çıktığı, ayrıca gerçekleştirilen ameliyatın klinik bünyesinde yapılabilir nitelikte olduğu tespit edilmiştir.” şeklinde ifade kullanmıştır.
12/1969 sayılı Hastaneleri Kontrol Yasası’nın 3’üncü maddesi, Yürütme Kurulu’nun Tüzük ve Yönetmelik Yapma yetkisini düzenlemektedir. Söz konusu madde tahtında yapılan Sağlık Kurulları Tüzüğü’nün 3’üncü maddesine göre Tüzüğün amacı, Bakanlığa bağlı Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesinde oluşturulan Ön Kurul, Merkezi Kurul, Değerlendirme Kurulu, İlaç Kurulu, Bölgesel Sağlık Kurulları ve İtiraz Kurullarının çalışmalarına ilişkin kuralları düzenlemektir.
Sağlık Kurulları Tüzüğü’nün 14’üncü maddesi Türkiye’de yapılacak tedavi ile ilgili hükümleri düzenlemektedir. Şöyle ki:
Madde 14.
(1) Tetkik ve tedavisi KKTC Devlet Hastanelerinde yapılamayan hastalar Merkezi Sağlık Kurulu Raporu ile Türkiye veya KKTC Üniversite Hastanelerine tedavi için veya Bakanlığın protokol imzaladığı hastanelere, tıbbi cihaz temini veya ortez-protez uygulamaları için Bakanlıkla anlaşmalı kuruluşlara gönderilir. Bu hastaların tetkik ve tedavileri Bakanlıkça belirtilmesi koşulu ile Ankara, İstanbul, İzmir, Adana veya diğer illerdeki Üniversite veya Devlet Hastanelerinin veya Bakanlığın Protokol imzaladığı yurtiçindeki ve yurtdışındaki sağlık kurumlarında veya KKTC Üniversite Hastaneleri veya Bakanlığın protokol imzaladığı hastanelerde veya tıbbi cihaz temini veya ortez-protez uygulamaları için Bakanlıkla anlaşmalı kuruluşlarda yaptırılabilir.
(2) Hastanın tedavisinin Üniversite Hastanesi veya Devlet Hastanesinde yapılamadığında ilgili bölümden üç Doktor ve Başhekim ’in imzaladığı heyet raporlu belgelerinin kaydı ile tedavisinin bunların dışındaki bir sağlık kurumunda da yapılması halinde masraflarının tümü Bakanlıkça karşılanır.
(3) Yukarıdaki (1)’inci ve (2)’inci fıkralarda belirtilen kurallar saklı kalmak koşuluyla hasta, tetkik ve tedavisinin Üniversite veya Devlet Hastaneleri dışındaki herhangi bir sağlık kurumunda yapılmasını isteyebilir. Bu durumda;
(A) Paket kapsamındaki hizmetler T.C Emekli Sandığı Denel Müdürlüğü ile Maliye Bakanlığı’nın Özel Hastaneler asarında yapılan protokolde belirtilen paket fiyatları, paket dışı hizmetlerde ise T.C Maliye Bakanlığının Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen fiyatı üzerinden Bakanlık tarafından karşılanır. Bütçe Uygulama Talimatı dışında oluşacak fark fiyatı hasta tarafından karşılanır.
(B) Paket fiyata dâhil olmayan Tedavi uygulamalarında kullanılan Tıbbi Malzemeler;
a) Kullanılan malzeme T.C Maliye Bakanlığı Bütçe Uygulama Talimatındaki listede yer almakta ise burada belirtilen fiyatlarıyla,
b) Kullanılan malzeme listede değil ise T.C Emekli Sandığı protokol fiyatı ile protokol fiyatı yoksa hastanenin alış fiyatına en fazla %15 (yüzde on beş) işletme karı eklenerek fatura edilen fiyatıyla;
c) T.C Maliye Bakanlığı Bütçe Uygulama Talimatında yer alan malzemeler fatura edilmesi halinde Bakanlıkça ödenmez.
d) Yukarıda belirtilen fiyatlar ve T.C Maliye Bakanlığı Bütçe Uygulama Talimatındaki liste dışındaki bir malzemenin kullanılmasının dışında fark ücret hasta tarafından ödenir.
(4) Eksik veya bozuk cihazlar nedeniyle yaptırılamayan tetkikler, belgelenmek ve Bakanlıktan onay alınmak kaydıyla özel laboratuvarlarda yaptırılabilir.
(5) Bakanlık bu amaçla Elçilik, Başkonsolosluk, Konsolosluk ve Temsilciliklerimize genel onay yetkisi de verebilir.
(6) Yurt dışında bulunduğu sırada acil olarak hastalanan ve bu durumu Üniversite veya Devlet Hastanesi veya Bakanlığın protokol imzaladığı hastaneler tarafından belgelendirilmesi koşuluyla Elçilik, Başkonsolosluk, Konsolosluğa müracaat eden vatandaşlar, Bakanlığın uygun görmesi halinde Üniversite veya Devlet Hastanesine veya Bakanlığın protokol imzaladığı hastanelere sevk verilebilir.
(7) Tedavi amacıyla Türkiye’ye gönderilen hastaların sevk edildikleri Üniversite veya Devlet Hastanelerinden veya Bakanlığın protokol imzaladığı yurt içi ve Türkiye’deki sağlık kurumlarından veya KKTC’deki Üniversite Hastanelerinden veya tıbbi cihaz temini veya ortez-protez uygulamaları için Bakanlıkla anlaşmalı kuruluşlardan getirecekleri raporun tetkik, tanı ve tedavi ile ilgili detayı içermesi gerekir ve bu raporları geciktirmeden Bakanlığa vermesi gerekmektedir.
(8) Bakanlığa teslim edilen bu raporlar Bakanlıkça Merkezi Sağlık Kurulu’na gönderilir. Merkezi Sağlık Kurulu Başkanı gönderilen raporu bilgilendirmek üzere hastanın müdavim doktoruna iletir.
(9) Tedavi amacıyla Türkiye’ye veya KKTC Üniversite Hastanelerine veya Bakanlığın protokol imzaladığı hastanelere, tıbbi cihaz temini veya ortez-protez uygulamaları için Bakanlıkla anlaşmalı kuruluşlara sevk edilen hastanın tedavisinin devam ettiği ve tekrar Türkiye’ye veya KKTC Üniversite Hastanelerine veya Bakanlığın protokol imzaladığı hastanelere, tıbbi cihaz temini veya ortez-protez uygulamaları için Bakanlıkla anlaşmalı kuruluşlara gitmesi gerektiğinin, Türkiye’deki veya KKTC Üniversite Hastanelerindeki veya Bakanlığın protokol imzaladığı hastanelerden veya tıbbi cihaz temini veya ortez-protez uygulamaları için Bakanlıkla anlaşmalı kuruluşlardan getireceği bir raporla belgelenmesi halinde; Sağlık Kurulu Raporu tarihi itibarı ile bir yıl içinde üç defayı geçmemek kaydı ile aynı Sağlık Kurulu Raporuna dayanarak sevk işlemleri yeniden Bakanlıkça yapılabilir.
Sayın Kabataş, Merkezi Sağlık Kurulu Raporu almadan ve/veya sevk için başvurmadan kendi iradesiyle Türkiye Cumhuriyeti’ne gitmiş ve tedavi olmuştur. Dolayısıyla tedavisi için harcamış olduğu meblağın Sağlık Kurulları Tüzüğünün 14’üncü maddesine göre kendisine ödenmesi mümkün değildir. Bu durumda İdarenin hata yaptığını söylemek mümkün değildir.
Sayın Orhan Kabataş’ın, 24 Ekim 2025 tarihinde Sağlık Bakanlığına tekrardan başvurarak 74/25 sayılı Sağlık Kurulu kararına itiraz ettiği tespit edilmiştir. Dönemin Sağlık Bakanlığı Müsteşarı, Sayın Kabataş’a 20 Kasım 2025 tarihli ve SAB.0.00-621/03-25/E.5815 sayılı yazı göndererek talebinin yeniden incelenmesinin mümkün olmadığını belirtmiştir.
Sağlık Kurulları Tüzüğü’nün 11’inci maddesi İtiraz Kurulunun oluşumu ve görevleri ile ilgili hükümleri düzenlemektedir. Söz konusu tüzüğün 11’inci maddesinin 4’üncü fıkrasına göre;
(4) Kurulun almış olduğu kararlar kesindir.
Yukarıdaki maddeden de anlaşılacağı gibi 74/25 sayılı Sağlık Kurulu kararının kesin olması sebebiyle Sayın Kabataş’ın itirazı değerlendirilmemiş ve bu durum kendisine bildirilmiştir. Bu durumda İdare’nin Mevzuata uygun hareket etmiştir.
Özetlemek gerekirse Sayın Orhan Kabataş’ın başvurusu araştırılmıştır. Sayın Orhan Kabataş, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde gerçekleştirilemeyen göz retinası yırtılması ameliyatını Türkiye Cumhuriyeti’nde yaptırmak zorunda kaldığını, bahse konu ameliyat masraflarının karşılanması için KKTC Sağlık Bakanlığı’na başvurduğunu ancak reddedildiğini, aynı durumundaki pek çok kişinin masraflarının karşılandığını ve kendisine ayrımcılık yapıldığını iddia ederek konunun Dairemiz tarafından soruşturulmasını talep etmiştir.
Soruşturmamız sonucunda Sayın Kabataş’ın Merkezi Sağlık Kurulu Raporu almadan ve/veya sevk için başvurmadan kendi iradesiyle Türkiye Cumhuriyeti’ne gittiği ve tedavi olduğu tespit edilmiştir. Sağlık Bakanlığı İtiraz Kurulu’nun 12 Eylül 2025 tarihinde toplanarak Sayın Kabataş’ın masraflarının karşılanması talebini görüştüğü ve Sayın Kabataş’ın sağlık probleminin yurtdışında gelişen acil bir olay olmaması ve Sağlık Bakanlığı’na bağlı kurumlara başvuru yapılmadan kendi iradesi ile Türkiye’ye giderek ameliyat olması sebebiyle reddedildiği saptanmıştır.
Bu noktada Sağlık Bakanlığı’nın mevzuata aykırı davrandığı ve/veya yükümlülüklerini yerine getirmediğini söylemek mümkün değildir. Dolayısı ile Sağlık Bakanlığı’nın herhangi bir idari hatası ve/veya ihmali bulunmamaktadır.
İlkan VAROL
Yüksek Yönetim Denetçisi
(Ombudsman)