Sayın Fatma Çakmak Mayın, eşi Sayın Turgay Mayın’ın vefatından sonra Sosyal Sigortalar Dairesi tarafından kendisine bağlanan dulluk maaşının doğru biçimde hesaplanmadığını iddia ederek Dairemize müracaat etmiştir.
Yapılan başvuru üzerine konu, 38/1996 sayılı Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) Yasası kuralları çerçevesinde incelenmiş ve rapor hazırlanmıştır.
Sayın Fatma Çakmak Mayın’ın başvurusu ile ilgili olarak başlatılan araştırmada, 5 Kasım 2025 tarihinde, OMB.0.00-09/00-25/182 sayılı yazımızla, Sosyal Sigortalar Dairesi Müdürü’nden konuya ilişkin bilgi talep edilmiştir. Sosyal Sigortalar Dairesi Müdürü, 20 Kasım 2025 tarihinde SSD.0.00.III/MD/19-2025 sayılı yazı ile sorularımızı cevaplandırmıştır. Gönderilen cevap yazısında eksik ve hatalı bilgi olduğunun fark edilmesi üzerine, sözlü talebimizi müteakip, Sosyal Sigortalar Dairesi’nce 16 Aralık 2025 tarihinde SSD.0.00.III/MD/19-2025-181 sayılı yazı tarafımıza gönderilmiştir.
Sayın Fatma Çakmak Mayın Dairemize yaptığı başvuruda eşi Sayın Turgay Mayın vefat ettikten sonra Sosyal Sigortalı olan eşinin maaşının üçte ikisi oranında dulluk maaşı alması gerekirken kendisine eşinin maaşının üçte biri oranında dulluk maaşı bağlandığını ifade etmektedir. Sosyal Sigortalar Dairesi Müdürü’nden Sayın Fatma Çakmak Mayın’a hangi tarih itibarı ile dulluk maaşı bağlandığı, bu maaşın ne kadar olduğu ve Sayın Mayın, eşinin maaşının üçte biri oranında dulluk maaşı alıyor ise bunun yasal dayanağının ne olduğu konularında bilgi talep edilmiştir.
Sosyal Sigortalar Dairesi Müdürü’nün verdiği bilgi ve konuya ilişkin gönderdiği belgelere göre Sosyal Sigortalar Dairesi’nden yaşlılık aylığı alan Sayın Turgay Mayın’ın 29 Kasım 2023 tarihinde vefat ettiği, eşi Sayın Fatma Çakmak Mayın’ın 12 Aralık 2023 tarihinde Daireye müracaat ederek kendisine dulluk aylık bağlanması talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Daireden verilen bilgiye göre Sayın Fatma Çakmak Mayın’a, 1 Aralık 2023 tarihi itibarı ile Sosyal Sigortalar Dairesi’nden ölüm(dulluk) aylığı bağlanmıştır.
Sosyal Sigortalar Dairesi’ne bahse konu dulluk aylığının hesaplanmasına ilişkin yasal dayanağın ne olduğu sorulmuştur. Daire Müdürü cevap yazısında, Turgay Mayın ile Fatma Çakmak Mayın’ın evlilik akdinin Turgay Mayın’ın yaşlılık aylığı aldığı tarihten sonra gerçekleştiği, bu evlilikten bir çocuklarının olmadığı, evlilik akdinin ölüm tarihinden 10 yıldan önceki bir tarihte gerçekleşmediği hususları değerlendirildiğinde Fatma Çakmak’a eşinin aylığının %25’i oranında dulluk aylığı bağlandığını ifade etmektedir. Dairemize iletilen Evlenme Belgesinde Turgay Mayın ile Fatma Çakmak Mayın’ın evlilik akdinin 11 Kasım 2021 tarihinde gerçekleştiği görülmektedir.
Sosyal Sigortalar Dairesi tarafından yapılan değerlendirmenin yasal dayanağı olan 16/1976 sayılı Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasası’nın eş ve çocuklara aylık bağlanmasına ilişkin 69’uncu maddesinin konumuzla ilgili 1’inci fıkrasının A bendi aşağıdaki gibidir;
|
Eş ve Çocuk-lara Aylık bağlanması
|
69.
|
Ölen sigortalının aylık bağlanmasına hak kazanan kimselerine aşağıdaki kuralara göre aylık bağlanır:
|
|
|
|
|
Ölen sigortalının bu Yasanın 68’inci maddesi kuralları uyarınca tespit edilecek aylığının:
|
|
2/2012
|
|
|
(A)
|
(a) Dul karısına %50 (yüzde elli)’si; aylık alan çocuğu bulunmayan dul karısına üçte ikisi,
Dul kadın kocasından en az 30 (otuz) yaş daha küçük ise veya kocası ile yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra evlenmişse %25 (yüzde yirmibeş) oranında aylık bağlanır.
Ancak evlenme akdi ölüm tarihinden en az 10 (on) yıl önce yapılmış veya çocukları olmuş ise bu indirim yapılmaz. Bu kurallar, 1 Şubat 2012 tarihinden önce bu Yasaya göre dulluk aylığı bağlanmış olup, halen almakta olan dul kadınlar hakkında uygulanmaz.
(b) Sigortalı kadının ölümü tarihinde çalışamayacak durumda malul veya 60 (altmış) yaşını doldurmuş olan ve geçiminin sigortalı tarafından sağlandığı belgelenen kocasına %50 (yüzde elli)’si; aylık alan çocuğu bulunmayan aynı durumdaki kocaya üçte ikisi oranında aylık bağlanır.
|
|
Mevcut bilgiler ışığında, yani Turgay Mayın ile Fatma Çakmak Mayın’ın evlilik akdi Turgay Mayın’ın yaşlılık aylığı aldığı tarihten sonra gerçekleştiği için Sayın Fatma Çakmak Mayın’a kocasının aylığının %25’i oranında ölüm (dulluk) aylığı bağlandığı anlaşılmaktadır. Söz konusu evlilik akdi ölüm tarihinden 10 yıldan önceki bir tarihte gerçekleşmiş olması ya da çiftin bu evlilikten bir çocukları olması gibi hesaplamayı değiştirecek etkenlerden ikisi de söz konusu olmadığından dolayı Sayın Fatma Çakmak Mayın’a kocasının aylığının %25’i oranında ölüm (dulluk) aylığı bağlanmasının Yasaya uygun olduğu açıktır.
Netice itibarı ile Sayın Fatma Çakmak Mayın, eşi Sayın Turgay Mayın vefat ettikten sonra Sosyal Sigortalar Dairesi tarafından kendisine bağlanan dulluk aylığı hesaplamasının hatalı olduğu görüşü ile Dairemize başvurmuştur.
Yapılan araştırma sonrası Sosyal Sigortalar Dairesi’nin, Sayın Fatma Çakmak Mayın’a bağlanan ölüm (dulluk) aylığı hesaplamasında bir hata yapmadığı, 16/1976 sayılı Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasası’nın 69’uncu maddesinin 1’inci fıkrasının A bendinde belirlenmiş kurala uygun hareket ettiği anlaşılmıştır.
İlkan VAROL
Yüksek Yönetim Denetçisi
(Ombudsman)